9.SINIF DİL ve ANLATIM EKOYAY CEVAPLARI SAYFA 59-70

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><b><span style="color: blue;">2014-2015 9. Sınıf EKOYAY Dil ve Anlatım kitabı Cevapları</span></b></span><div><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><b><span style="color: blue;">Ses Bilgisi ve Telaffuz (Söyleyiş) </span></b></span></div><div><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><b><span style="color: red;">sayfa 59-70</span></b><br />■<b> Atatürk’ün “Nutuk” adlı kitabından metinler okuyunuz.</b><br /><b>■ Bölgenizin yerel konuşmasına ait ses kayıtları veya yazılı metinler bulunuz</b><br />ZVİT’İN AVCILARI BİLE Bİ BAŞGA OLURDU ESKİDEN…<a name="more"></a><br />Gocana’m köşe başına oturmuş, kendi halinde sessizlik içindeydi. Hal hatır sormak bahanesiyle yanına yaklaştım. “Gocana’yı gonuşdurayım biraz dedim kendi kendime.”<br /> “Gocana” dedim.<br />“Hıhh” dedi bana. Ben ekledim. “Gocana, dedem iyi bir avcı mıydı?”<br />“Teneşirde yunsun onun avcılığı, bana .oku yedirecekti.” dedi. Ben gülmeye başladım.<br />“De hele bi anlat neyimiş şu .ok, mok mevzusu” dedim.<br />“Oyuklara galasıca, senin derdin de beni gonuşdurmak gayrı. Ben bilmez miyim ki?”dedi.<br />Gocana başladı anlatmaya: Haylı oldu. Deden nekmet ağşamdan avcı arkadaşlarıyla gavilleşmiş. Üç gişiymişler. Gecenin bi dünü yatağından kalktı geyinip, eline gafesdeki kekliğini, omzuna da dolma tüfengini asdı goyuldu yayla yoluna.<br />Olanları songradan anlattı gayrı bana. Ne halt ettiklerini. Ben de ondan duyduklarımı nakledeyim sana. Ama eyi diğne beni. Gulaklarını eyi aç. Başka yerlere de pertliyip durma. Ben anlatırken bana eyi bak.<br />Dedim ya gecening bir dünü evden çıkıp getti. Keben başında durup aralarında yeniden bir porguram gurmuşlar. Sen şuradaki kümeleye oturacan, ben buradaki kümeleye oturacağım deyi. Biri Gayabaşı’na, biri Çığralı’nın tepeye, deden nekbet de Erkeç İni’ne kümeleye oturmak üzere dağılmışlar.<br />Dedeng nekbet Erkeç İni’nin önügndeki goyağa kümeleye oturacakmış. Gecenin bi dününde taa oraya ulaşmış. Kümeleyi bi golaçan etmiş. Yıkık yerlerini onarmış. Mazgal deliğini felan pürlerlen çevirmiş. Sarmalamış açık yerleri. Kekliğini de bastırığa bastırıp kümeleye oturmuş.<br /><br /><b>■ Tekerlemeler araştırınız. Belirlediğiniz tekerlemeleri hızlı bir şekilde okuyunuz.</b><br />KEDİ<br />İğnem düştü yakamdan,kedi geldi arkamdan,<br />Gelme kedi gelme,annem bakıyor balkondan.<br />TEK TEK TEKERLEME<br />Tek tek tekerleme,üstü kaymak şekerleme,<br />Dereye düşme çok soğuk, söyle bana çarçabuk.<br />SAKSAĞAN<br />Saksağan sek sek,kuyruğu tümsek<br />Kuyruğuna binelim bizim köye gidelim.<br />KARGA<br />Karga karga "gak" dedi,<br />"Çık şu dala bak" dedi,<br />Karga seni tutarım,<br />Kanadını yolarım.<br />MISTIK<br />Mustafa, Mıstık,<br />Arabaya kıstık,<br />Üç mum yaktık,<br />Seyrine baktık.<br />OYUN<br />Oooo..<br />İğne battı<br />Canımı yaktı<br />Tombul kuş<br />Arabaya koş<br />Arabanın tekeri<br />İstanbul un şekeri<br />Hop hop<br />Bundan başka<br />oyun yok.<br />ÖRDEK<br />Çık çıkalım çayıra<br />Yem verelim ördeğe<br />Ördek yemi yemeden<br />Ciyak miyak demeden<br />Aldım baktım kimi çıkardım<br /><br />❏<b> Televizyonda haber sunuculuğu yapan kişilerin konuşmaları ile çevrenizdeki insanların konuşmalarını telaffuz yönünden karşılaştırınız. Ulaştığınız sonuçları maddeler hâlinde tahtaya yazınız.</b><br /><b><span style="color: red;">Televizyonda haber sunuculuğu yapan kişiler daha düzgün konuşmakta vurgu ve tonlamalara dikkat etmekte, ses tonlarını anlatılmak istenen duyguya göre değiştirmektedirler. Bu yönüyle çevremizdeki insanların konuşmalarından daha etkili olduğu görülür.</span></b><br /><br /><b>❏ Tabiatta duyduğunuz seslerle insan sesi arasında fark var mıdır? İnsanlar tabiattaki seslerin hepsini niçin çıkaramaz?</b><br /><b><span style="color: red;">İnsan sesi ile tabiattaki sesler arasında fark vardır. İnsan sesi daha gelişmiş, daha düzenli ve daha etkilidir. İnsan yaratılışı itibarıyla tabiattaki her sesi çıkaramaz. Her varlığın kendine göre verilmiş bir sesi vardır.</span></b><br /><b>❏ Tek düze bir ses tonuyla konuşanlar niçin dikkatle dinlenemez?</b><br /><span style="color: red;"><b>Tek düze ses tonuyla konuşmak dikkat dağılımına neden olur. Bir süre sonra insana ninni gibi gelir. Duygu değeri verilmeyen bir konuşma monotonlaşır. Bu yüzden dinleyiciler uzun süre böyle bir </b></span><b><span style="color: red;">konuşmayı dinleyemez.</span><br />❏ Atatürk ve Alparslan gibi tarihimize yön veren kişilerin başarılarında, çok iyi birer<br />hitabet ustası olmalarının payı var mıdır? Niçin?</b><br /><span style="color: red;"><b>Evet, vardır. Savaşta motivasyon önemlidir. Askerlerin savaşa motive edilmesi , cesaretlerinin artırılması için etkileyici konuşmalar yapmak önemlidir.</b></span><br /><br /><b>◆ “Sözün Kıymeti” adlı metinde dilin güzel ve doğru kullanılmasının önemi hakkında nelerden bahsedilmiştir?</b><br /><span style="color: red;"><b>Sözün saltanat sürdüğü bir devirde yaşıyoruz. Büyük halk kütlelerini peşi sıra sürükle yen liderlerin topu, tüfeği, keskin kılıcı hep natıkalarıdır.<br />Fénélon (Fe ne lon) der ki “Hakikaten natuk olan bir hatibin yegâne düşüncesi kendisini dinleyenlere faydalı olmaktır. O sözlerini fikirlerine ve fikirlerini fazilet ve doğruluğa alet eder.”</b></span><br /><br /><b>◆ Metinde geçen “Sözün saltanat sürdüğü bir devirde yaşıyoruz.” cümlesinden ne<br />anlıyorsunuz?</b><br /><span style="color: red;"><b>Bu devirde söz kılıçtan daha etkilidir. İnsanlar savaşı sözle yapmaktadır. Toplumları etkilemek için sözün gücün kullanmaktadır.</b></span><br /><b><span style="color: blue;">ETKİNLİK 1</span></b><br />“alakadar” ve “yegâne” sözcükleri okunurken a’lar uzatılarak ve inceltilerek okunmalıdır.<br />sanayiciler, tüccarlar, lahzada, kâğıtlara, havadis, muamele sözcüklerinde uzatılarak ve inceltilerek okunan sesler vardır.<br /><b><span style="color: red;">2. Etkinlik</span></b><br />“Kitapı okumadan ilaçı çoçukun yurtuna götürme.”<br />“Kitabı okumadan ilacı çocuğun yurduna götürme<br /><br />p-b, ç-c , t-d, k-g sert ünsüz yumuşaması . p,ç,t, k sesleri ünlü ile başlayan bir ek aldığı zaman yumuşayarak b,c,d,g ye dönüşür.<br /><br /><br /><span style="color: red;"><b>ETKİNLİK 3.</b></span><br /><br />◆Gösterişsiz se”, “yaptırttırdık” sözcüklerinin söylenişi kulağa hoş gelmiyor. Çünkü bu sözcükleri söylerken zorlanıyoruz.<br />Saptırttırdık, yazdırttırdık, ağlattırmışsa….<br /><br /><span style="color: red;"><b>4. Et kinlik</b></span><br />“la, le, lı, li, lu, lü, lo, lö” hecelerini okuyunuz. Heceleri okurken dudağınızın, ağız<br />Boşluğunuzun ve dilinizin farklı şekiller almasının sebebini defterinize yazınız.<br />Her sesin kendine göre bir telaffuz şekli var. Buna göre de dudaklarımız ve dilimiz de şekil alır. Her sesin bir çıkış noktası vardır. Kimisi diş arasından kimisi, gırtlaktan, kimisi dudakların aldığı şekilden doğarlar.<br />Kalın a ı o u<br />İnce e i ö ü<br /><br /><b><span style="color: red;">5. ETKİNLİK:</span></b><br /><br />dişler c, ç, d, j, l, n, r, s, fl, t, z<br />damak g, ğ, k, y<br />gırtlak h<br /><br /><span style="color: red;">6. etkinlik:</span><br />Seslerin özelliklerini bilmek telaffuzumuza etki eder. Sesin nereden ve nasıl çıkarılması gerektiğini bilen bir kişi onu doğru telaffuz eder. Dil düşüncenin aynasıdır. Dil doğru kullanılırsa düşünceler de doğru iletilir.<br /><br />“Kâğıt ve kalın ” kelimelerindeki “ka” heceleri aynı şe kilde telaffuz edilmez. Her iki sözcükte geçen a sesi aynı değildir. Birinde uzatma işareti var. İncelterek ve uzatarak okunur. <br /><br /><br /><span style="color: red;">7. Etkinlik</span><br />“Görmüyor” kelimesinde kelimeye olumsuzluk ifadesi kazandıran ekin söylenişinde bir farklılık var. Sözcüğün aslı görmeyor şeklindedir. Fakat –yor eki kendinden önceki –e sesini kendi teşekkül noktasına çekmiştir.<br /><br />Aşağıdaki kelimelerde boş bırakılan yerlere uygun harfleri getiriniz.<br />İst__i__yor bek lem_i___yor başl_ı___yor<br />İste- bekle- başla-<br />-yor ekinden önce gelen düz- geniş( a,e) ünlüler, -yor ekinin etkisiyle düz- dar( ı,i ) ünlülere dönüşür.<br />Örneklerde görülen ses olayının göz ardı edilerek telaffuzun ünlü değişmesi olmadan<br />yapılması bir kusurdur.<br /><br /><span style="color: red;"><b>8. Etkinlik:</b></span><br /><br />İZVİT’İN AVCILARI BİLE Bİ BAŞGA OLURDU ESKİDEN…<br />Gocana’m köşe başına oturmuş, kendi halinde sessizlik içindeydi. Hal hatır sormak bahanesiyle yanına yaklaştım. “Gocana’yı gonuşdurayım biraz dedim kendi kendime.”<br /> “Gocana” dedim.<br />“Hıhh” dedi bana. Ben ekledim. “Gocana, dedem iyi bir avcı mıydı?”<br />“Teneşirde yunsun onun avcılığı, bana .oku yedirecekti.” dedi. Ben gülmeye başladım.<br />“De hele bi anlat neyimiş şu .ok, mok mevzusu” dedim.<br />“Oyuklara galasıca, senin derdin de beni gonuşdurmak gayrı. Ben bilmez miyim ki?”dedi.<br />Gocana başladı anlatmaya: Haylı oldu. Deden nekmet ağşamdan avcı arkadaşlarıyla gavilleşmiş. Üç gişiymişler. Gecenin bi dünü yatağından kalktı geyinip, eline gafesdeki kekliğini, omzuna da dolma tüfengini asdı goyuldu yayla yoluna.<br />Olanları songradan anlattı gayrı bana. Ne halt ettiklerini. Ben de ondan duyduklarımı nakledeyim sana. Ama eyi diğne beni. Gulaklarını eyi aç. Başka yerlere de pertliyip durma. Ben anlatırken bana eyi bak.<br />Dedim ya gecening bir dünü evden çıkıp getti. Keben başında durup aralarında yeniden bir porguram gurmuşlar. Sen şuradaki kümeleye oturacan, ben buradaki kümeleye oturacağım deyi. Biri Gayabaşı’na, biri Çığralı’nın tepeye, deden nekbet de Erkeç İni’ne kümeleye oturmak üzere dağılmışlar.<br />Dedeng nekbet Erkeç İni’nin önügndeki goyağa kümeleye oturacakmış. Gecenin bi dününde taa oraya ulaşmış. Kümeleyi bi golaçan etmiş. Yıkık yerlerini onarmış. Mazgal deliğini felan pürlerlen çevirmiş. Sarmalamış açık yerleri. Kekliğini de bastırığa bastırıp kümeleye oturmuş.<br /><br /><b><span style="color: red;">9. etkinlik:</span></b><br /><br />Ga- ve gu hecelerindeki g sesleri aynı ses değerlerini vermemektedir.<br />“kim, kök, köz, kömür” ile “kaya, karınca, kadın” kelimelerindeki k sesi aynı değildir. Birincideki k sesi ince ikinci kelimelerdeki k sesi incedir.<br />“gel, gör, gaz, guguk, yağmur, değil” kelimelerindeki “g” ve “ğ” lerin söylenişleri de aynı değildir. Bu sesler de ince ve kalın olmak üzere ikiye ayrılır.<br /><br /><b><span style="color: red;">10. Etkinlik</span></b><br /><br />◆ İhtiyar, adamın çantasını alıp kaçtı.<br />◆İhtiyar adamın çantasını alıp kaçtı.<br />Birinci cümlede ihtiyar sözcüğü isimdir, özne konumundadır. İkinci cümlede ihtiyar sözcüğü adam sözcüğünün sıfatı konumundadır. Sıfat tamlaması oluşturmuştur.<br />◆ konuşmalarda bu anlam farklılığını ifade edebilmek için vurguya dikkat ederiz. İki sözcük arasında duraklayarak anlam farkını ortaya koyarız.<br /><br /><b><span style="color: red;">11. ETKİNLİK</span></b></span><table align="left" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0" class="MsoTableGrid" style="background-color: #6115b4; border-collapse: collapse; border: none; color: white; line-height: 18.2000007629395px; margin-left: 4.8pt; margin-right: 4.8pt;"><tbody><tr style="height: 16.9pt;"><td style="border: 1pt solid black; height: 16.9pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 39.05pt;" valign="top" width="52"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: orange;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">gi<o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border: 1pt solid black; height: 16.9pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 39.05pt;" valign="top" width="52"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: orange;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">der<o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border: 1pt solid black; height: 16.9pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 39.05pt;" valign="top" width="52"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: orange;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">sen<o:p></o:p></span></span></div></td></tr><tr style="height: 16.05pt;"><td style="border: 1pt solid black; height: 16.05pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 39.05pt;" valign="top" width="52"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><span style="background-color: orange;">   </span><span style="background-color: white;"><o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border-bottom-color: black; border-bottom-width: 1pt; border-right-color: black; border-right-width: 1pt; border-style: none solid solid none; height: 16.05pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 39.05pt;" valign="top" width="52"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">x<o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border-bottom-color: black; border-bottom-width: 1pt; border-right-color: black; border-right-width: 1pt; border-style: none solid solid none; height: 16.05pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 39.05pt;" valign="top" width="52"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /></span></span></div></td></tr></tbody></table><table align="left" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0" class="MsoTableGrid" style="border-collapse: collapse; border: none; color: white; line-height: 18.2000007629395px; margin-left: 4.8pt; margin-right: 4.8pt;"><tbody><tr style="height: 16.15pt;"><td style="border: 1pt solid black; height: 16.15pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 38.3pt;" valign="top" width="51"><div class="MsoNormal"><span style="background-color: white; line-height: 18.3999996185303px;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">has<o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border: 1pt solid black; height: 16.15pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 38.3pt;" valign="top" width="51"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">ta<o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border: 1pt solid black; height: 16.15pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 38.3pt;" valign="top" width="51"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">nın<o:p></o:p></span></span></div></td></tr><tr style="height: 15.3pt;"><td style="border: 1pt solid black; height: 15.3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 38.3pt;" valign="top" width="51"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /></span></span></div></td><td style="border-bottom-color: black; border-bottom-width: 1pt; border-right-color: black; border-right-width: 1pt; border-style: none solid solid none; height: 15.3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 38.3pt;" valign="top" width="51"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /></span></span></div></td><td style="border-bottom-color: black; border-bottom-width: 1pt; border-right-color: black; border-right-width: 1pt; border-style: none solid solid none; height: 15.3pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 38.3pt;" valign="top" width="51"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">x<o:p></o:p></span></span></div></td></tr></tbody></table><table align="left" border="1" cellpadding="0" cellspacing="0" class="MsoTableGrid" style="border-collapse: collapse; border: none; color: white; line-height: 18.2000007629395px; margin-left: 4.8pt; margin-right: 4.8pt;"><tbody><tr style="height: 13.9pt;"><td style="border: 1pt solid black; height: 13.9pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 36.3pt;" valign="top" width="48"><div class="MsoNormal"><span style="background-color: white; line-height: 18.3999996185303px;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">ko<o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border: 1pt solid black; height: 13.9pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 36.3pt;" valign="top" width="48"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">nu<o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border: 1pt solid black; height: 13.9pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 36.3pt;" valign="top" width="48"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">şur<o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border: 1pt solid black; height: 13.9pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 36.3pt;" valign="top" width="48"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">ken<o:p></o:p></span></span></div></td></tr><tr style="height: 13.2pt;"><td style="border: 1pt solid black; height: 13.2pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 36.3pt;" valign="top" width="48"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /></span></span></div></td><td style="border-bottom-color: black; border-bottom-width: 1pt; border-right-color: black; border-right-width: 1pt; border-style: none solid solid none; height: 13.2pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 36.3pt;" valign="top" width="48"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /></span></span></div></td><td style="border-bottom-color: black; border-bottom-width: 1pt; border-right-color: black; border-right-width: 1pt; border-style: none solid solid none; height: 13.2pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 36.3pt;" valign="top" width="48"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="color: black; font-family: Trebuchet MS, sans-serif;">x<o:p></o:p></span></span></div></td><td style="border-bottom-color: black; border-bottom-width: 1pt; border-right-color: black; border-right-width: 1pt; border-style: none solid solid none; height: 13.2pt; padding: 0cm 5.4pt; width: 36.3pt;" valign="top" width="48"><div class="MsoNormal" style="margin-bottom: 0.0001pt;"><span style="background-color: white;"><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /></span></span></div></td></tr></tbody></table><div class="MsoNormal" style="color: white; line-height: 18.2000007629395px;"><span style="background-color: white; line-height: 18.3999996185303px;"><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /></span></span></div><div class="MsoNormal" style="color: white; line-height: 18.2000007629395px;"><span style="background-color: white;"><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /></span></span></div><div class="MsoNormal" style="color: white; line-height: 18.2000007629395px;"><span style="background-color: white;"><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /></span></span></div><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><br /><br /><br /><b>◆ “Vasiyet” adlı metindeki vurgusu sonda olmayan kelimeleri belirleyerek aşağıda boş<br />Bırakılan yere yazınız.</b><br /><span style="color: red;">Gelmişti, Konuşurken, gidersen, kadar , fazla, oturma. Bu sözcüklerde vurgu aldığı ek nedeniyle sondan önceki hecelere kaymıştır. Bazı ekler vurgusuz olduğu için vurguyu kendinden önceki heceye atar.</span><br /><br /><b><span style="color: blue;">12. Etkinlik</span></b><br />Vurguyu üzerinde taşıyan öge<br />◆ Yusuf, dün erkenden eve gitti. _____eve______<br />◆ Dün, erken den eve Yusuf gitti. ____Yusuf_____<br />◆ Yusuf, dün eve erkenden gitti. ____erkenden___<br />◆ Yusuf, eve erkenden dün gitti. _____dün_______ <br />Kelimelerin dizilişinin farklı olması vurgulanmak istenen ögedir. Cümle içinde vurgulanmak istene öge yükleme yaklaştırılır.<br /><br /><b>Arkadaşlarınızın sizi dikkatle dinleyememe sebebi nedir?</b><br /><span style="color: red;"><b>Bir metni aynı ses tonuyla okumak metnin etkisini azaltır. Verilmek istene duygu, düşünce veya değer karşıya iletilemez.</b></span><br /><br /><b><span style="color: red;">ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME</span></b><br />1. <b><span style="color: red;">Aynı seslerin ya da çıkış yeri yakın olan seslerin tekrarı sözcüklerin söylenişini zorlaştırır. Akıcılığı etkiler.</span></b><br /><b>2. Ses kusurlarının konuşma üzerindeki olumsuz etkileri nasıl giderilir?</b><br /><span style="color: red;"><b>1. Sesler doğru boğumlanmalıdır.<br />2. Hece ve sözcük vurgusuna dikkat edilmelidir.<br />3. İşitilebilir bir sesle konuşulmalıdır.<br />4. Uzun ve kısa heceler doğru söylenmelidir.<br />5. Sesi sözcüklerin anlam değerlerine göre kullanmalıdır.<br />6. İyi ve doğru tonlama yapılmalıdır.<br />7. Beden diline (Jest, mimik ve hareketlere) önem verilmelidir.<br />8. Ulama, duraklama yerinde ve doğru yapılmalıdır.</b></span><br /><br /><span style="color: red;"><b>3. Vurgu. tonlama ve duraklamaya dikkat edilmeden yapılan bir konuşma dinleyicilerde olumsuz etki meydana getirir. Dikkatlerini dağıtır ve uzun süreli dinlemelerine engel olur.</b></span><br /><span style="color: red;"><b>4. Çıkardığımız bütün seslerin bu günkü alfabemizde karşılığı yoktur. “e” sesi her yerde aynı değeri taşımaz. El(yabancı) el ( vücudun bir parçası) bu sözcüklerdeki –e sesi her iki sözcükte de aynı değildir.</b></span><br /><b>5. Telaffuz kusurları nelerdir?</b><br />GEVŞEKLİK<br /><br />Ses organlarının genel tembelliğidir ve en çok karşılaşılan durumdur. Bu genel gevşeklik genel bir konuşma sönüklüğüne yol açar. Gevşekliği gidermek için dişleriniz arasına bir kalem sıkıştırın ve aşağıdaki cümleleri hızla okuyun.<br /><br />Bir berber bir berbere bre berber beri gel diye bar bar bağırmış. Biz de bize biz derler sizde bize ne derler?<br /><br />Pireli peyniri perhizli pireler teperlerse pireli peynirler de pır pır pervaz ederler.<br /><br />Ocak kıvılcımlandırıcılardan mısın kapı gıcırdatıcılardan mısın? Ne ocak kıvılcımlandıncılardanım ne kapı gıcırdatıcılardanım.<br /><br />Çatalcada topal çoban çatal yapıp çatal satar nesi için Çatalcada topal çoban çatal yapıp çatal satar? Kârı için Çatalcada topal çoban çatal yapıp çatal satar.<br /><br />Şu karşıdaki kara kuru kavak karardın mı ey kara kuru kavak sarardın mı ey kara kuru kavak!<br /><br />Sen seni bil sen seni bil sen seni bil sen seni sen seni bilmezsen patlatırlar enseni.<br /><br />PELTEKLİK<br /><br />Bir harfin çıkarılamayarak bir diğeri ile değirilmesidir. Bu durum dilin yeterince eğitilmemesinden lehçelerin yapısından veya bazı dillerin fazla etkisinde kalmaktan kaynaklanabilir. Türkçe üzerinde tespit edilen pelteklik türleri aşağıda belirtilmiştir.<br /><br />Zeleştirme: (J) yeri(Z). Örnek: Jale-Zale Jilet-Zilet<br /><br />Seleştirme: Ş yerine S. Örnek: Paşâm-Pasam şapka-Sapka<br /><br />Jeleştirme: C yerine J. Örnek: Ancak-Anjak) Kucak -Kujak<br /><br />Şeleştirme: S yerine Ş. Örnek: Sana söylüyorum-yerine sana şöylüyorum<br /><br />Leleştirme: (R) yerine . Örnek: Birader-Bilader Berber-Belber Merhem-Melhem Terlik-Tellik<br /><br />İnce â yerine kalın a: Kemâl-Kemal Lâstik-Lastik<br /><br />Yukarıdaki örneklerde ilk sırada belirtilen sesler çıkarılamadığından ikinci sesler onların yerine ikame edilmektedir. Bu seslerin çıkarılamaması durumunda bunların üzerinde uygun alıştırmaların sık sık yapılması gerekmektedir. Aşağıdaki kelimeleri eğiticinin özel uyarılüarını dikkate alarak tekrar ediniz. Eğer bu seslerin herhangi biriyle ilgili sorununuz yoksa geçebilirsiniz.<br /><br />J- Jilet jandarma jale jumbo<br /><br />Ş- Paşa şaka şakir şeker<br /><br />R- Rüya hücreler hürrem harran sarraf<br /><br />A- Lale lastik lahana kamil (altı çizilenler ince)<br /><br />S- Sorgun hassasiyet fason<br /><br />TUTUKLUK<br /><br />Bir hece üzerinde takılıp kalma heceyi veya kelimeyi tekrarlama durumudur. Bu sorun en çok düşünce akışındaki duraklamadan kaynaklanır. Normal şartlar altında aşırı stres de tutukluğa yol açabilir. Tutukluğu gidermek için herhangi bir emtni önce yavaşça ve sonra hızlanarak okuyun. Eğitici sizi bireysel olarak takip edecektir.<br /><br />Tutukluk Örneği: Bu bu bizim--- şerefimiz--- olacak ---diye -- uzun uzun----- bize bize anlattı.<br /><br />KEKELEME<br /><br />Tutukluğun ileri aşaması söz söylerken birden bire duraklama çoğunlukla buna katılan yüz buruşturması ve gerilme hareketiyle hecelerin tekrarlanması. Kekemeler soluk aldıkları veya pek geç soluk verdikleri sırada konuşurlar. Kekeleme genellikle çocukluk döneminde oluşan bir konuşma bozukluğudur. Erken yaşta konuşmaya başlayan çocukların konuşma başarılarına çevrenin gösterdiği aşırı ilgi çocuğun duygularını zararlı yönde etkiler. Çok iyi konuşarak dikkat çekmek isteyen çocuğun kendi üzerinde ürettiği baskı bir süre sonra kekeleme rahatsızlığını oluşturur. Kekeleme çocuklukta yaşanan aşırı baskı şiddet veya aşırı utançlığın etkisiyle de gelişebilir. Maddi bir hastalık olmamakla birlikte kekeleme beyin konuşma merkezinde mesaj akışında oluşan karışıklığın bir sonucudur ve çoğunlukla psikolojik bir sorundur. Kekemeliğin yok edilmesi için çeşitli çalışmalar yapılmalıdır.<br /><br />1.Okumayı yeni öğrenir gibi düşük hızda fakat yüksek sesle bol bol okumak<br /><br />2.Belli cümleleri ezberleyerek tekrar tekrar seslendirmek.<br /><br />3.Bu metinde yer alan tekerlemelerin ısrarla okunması<br /><br />Kekeleme örneği: Bi bi bi biraz so so sonra bura dada ooo olacak<br /><br />ASALAK SESLER<br /><br />Bazı sesler veya kelimeler asalak olarak kelimelerin arasına takılır ve konuşmayı tahammül edilmez hale getirir. Asalak sesler veya kelimeler konuşmacının fikir netliği ve kendine güveni hakkında şüphe uyandırır. Konuşmanın kalitesini baltalar ve dinleyiciyi sıkar. Bu kapsamda “ııı eee aaa şey yani mesela evet...” gibi ses veya kelimeler konuşma arasında sık sık veya gerekmediği halde kullanıldığında dinleyici rahatsız olur.<br /><br />7. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri doldurunuz.<br />? …………………<br />?...... Aynı veya yakın boğumlanmadan….<br />?..... vurgu…..<br />8. Aşağıdaki cümlelerin başına, cümle okunduğunda telaffuz kusuru varsa “Y”, yoksa<br />“D” yazınız.<br />( Y ) Baa bak. Her gün eve zamanında geleceksin.<br />( D ) Ödevimi yapmak için pek çok kitaba baktım.<br />( Y ) Hasta olduğu hâlde Merve ilacını kullanmıyor.<br />( Y ) Ali, uzun zamandır okula gelmeyor.<br />9. Aşağıdaki cümlelerin başına, verilen bilgiler doğru ise “D”, yanlış ise<br />“Y” yazınız.<br />( D ) “a” düz bir ünlüdür.<br />( Y ) Yapmacık konuşmalar, dinleyenlerde daha çok etki bırakır.<br />( D ) Türkçede kelime vurgusu genelde son hecededir.<br /><br />10. Aşağıdaki kelimelerden hangisi yanlış yazılmıştır?<br /><b><span style="color: red;">A) Yazmıyayım </span></b> B) Koşmuyor C) Gözlüyor D) Yazmayacak E) Başlayayım<br /><br />11. Aşağıdaki kelimelerden hangisinde telaffuz bakımından bir yanlış yoktur<br />A) Yapıyo B) Yazıyom C) Ağaça <b><span style="color: red;">D) Kitabı </span></b>E) Gelmişsim<br />12. Aşağıdaki kelimelerde geçen “g” seslerinden hangisinin söyleyişi farklıdır?<br /><br />A) Gel B) Gör C) Göz <b><span style="color: red;">D) Gaz</span></b> E) Göç<br /><br /><b><span style="color: red;">ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI<br />İlk dört sorunun cevaplarını defterinize yazınız</span></b><br /><b> 1.Ses tonu hiç değişmeyen bir kişinin, konuşması dikkat çekici olur mu? Hayatta bu<br /> konuşma tarzıyla ne kadar başarılı olunabilir?</b><br /><b><span style="color: red;">Aynı ses tonuyla konuşan birinin konuşması dikkat çekici olmaz. Bu konuşma tarzıyla<br />başarılı olunması mümkün değil.</span></b><br /><br /><b>2. Konuşma kusurları nasıl düzeltilebilir?</b><br /><b><span style="color: red;">1. Sesler doğru boğumlanmalıdır.<br />2. Hece ve sözcük vurgusuna dikkat edilmelidir.<br />3. İşitilebilir bir sesle konuşulmalıdır.<br />4. Uzun ve kısa heceler doğru söylenmelidir.<br />5. Sesi sözcüklerin anlam değerlerine göre kullanmalıdır.<br />6. İyi ve doğru tonlama yapılmalıdır.<br />7. Beden diline (Jest, mimik ve hareketlere) önem verilmelidir.<br />8. Ulama, duraklama yerinde ve doğru yapılmalıdır.</span></b><br /><br /><b>3. Tekerlemeler niçin zor söylenir?</b><br /><span style="color: red;">Çünkü tekerlemelerde söylenmesi ve çıkarılması zor sesler art arda verilir.</span><br /><br /><b>4. Yazım kuralları ile okuyucunun metni anlaması arasında nasıl bir ilişki vardır?</b><br /><span style="color: red;"><b>Yazım kuralları yazı dilinde düşüncelerin daha iyi anlaşılması ve yanlış anlamaların önüne <br />geçmek için uygulanır.</b></span><br /><br />5. • Büyük ünlü uyumu kuralı <span style="color: red;"><b>_/ KALINLIK İNCELİK UYUMU_</b></span>kalın ünlülerden <br />sonra kalın ince ünlülerden sonra ince ünlüler gelir_ demektir.<br /> • Telaffuzun düzeltilmesi için diksiyon alıştırmaları yapmalıyız.<br /><b><br />6. Aşağıdaki cümlelerin başına, verilen bilgiler doğru ise “D”, yanlış ise“Y” yazınız.</b><br /><span style="color: red;"><b>D,<br />D,<br />D,<br />D,<br />D,<br />D,<br />Y,<br />D,<br />D</b></span><br /><b>7. Aşağıdakilerin hangisinde “ince k” vardır?</b><br />A) Karınca <b><span style="color: red;">B) Kâtip</span></b> C) Kadın D) Kalın E) Kaza<br /><br /><b>8. Aşağıdaki kelimelerden hangisi küçük ünlü uyumu kuralına uymaz?</b><br />A) Çalışkan<b><span style="color: red;"> B) Horoz </span></b> C) Koyun D) Kuyu E) Kedi<br /><br /><b>9. Aşağıdaki kelimelerden hangisi büyük ünlü uyumu kuralına uymaz?</b><br />A) Giderken B) Ağaçlık <b><span style="color: red;">C) Gelmiyor</span></b> D) Okul E) Koşuyor<br /><br /><b>10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz uyumu kuralına uyulmamıştır?</b><br />A) Ali, kardeşine olan kızgınlığını gözlükten çıkardı.<br /><span style="color: red;">B) Babam, kasapdan bir kilo kıyma aldı.</span><br />C) İlacını zamanında kullan.<br />D) Çoban, üç kuzuyu kurda kaptırmış.<br />E) Sırtındaki ceketi çıkarıp attı.<br /><br /><b>11. Aşağıdaki kelimelerden hangisinde bir ses olayı gerçekleşmiştir?</b><br />A) Görecek B) Gördüm C) Görmemiş <span style="color: red;"><b>D) Görmüyor</b></span> E) Koşsa<br /><br /><b>12. Aşağıdaki kelimelerden hangisinde ses türemesi vardır?</b><br />A) Mektubu B) Salıncağa <span style="color: red;"><b>C) Arabaya</b></span> D) Çiçeği E) Evlerde<br /><br /><b>13. Aşağıdaki eklerden hangisi büyük ünlü uyumu kuralını bozmayan bir ektir?</b><br />A) -yor<br />B) -ken<br />C) -ki<br />D) -leyin<br /><b><span style="color: red;">E) -tır</span></b><br /><b>14. Aşağıdaki eklerden hangisi küçük ünlü uyumu kuralını bozar?</b><br />A) -ler<br />B) -lik<br />C) -çi<br /><b><span style="color: red;">D) -yor</span></b><br />E) -siz<br /><br /><b>15. Aşağıdaki kelimelerin hangisine ünlü ile başlayan bir ek getirilirse ünlü yumuşaması görülmez?</b><br />A) Yurt<br />B) Tıkaç<br />C) Tavuk<br />D) Kalıp<br /><b><span style="color: red;">E) Hap</span></b><br /><b>16. Aşağıdakilerin hangisinde “-yor” eki getirilince ünlü daralması görülür?</b><br /><b><span style="color: red;">A) Başlama-</span></b><br />B) Göster-<br />C) Döndür-<br />D) Çevir-<br /> E) Öğren-<br /><br /><b><br />17. Aşağıdaki kelimelerden hangisinde “k” sesi telaffuz yönünden farklıdır?</b><br />A) Kitap<br />B) Kilim<br /> C) Kedi<br /><span style="color: red;"><b>D) Koltuk</b></span><br /> E) Kişi<br /><br /><b>18. Aşağıdaki kelimelerden hangisinde kelime vurgusu sondadır?</b><br />A) Okurken<br /> B) Gelme<br />C) Otobüsle<br />D) Koşarsan<br /><span style="color: red;"><b> E) Deftersiz</b></span></span></div><div><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><span style="color: red;"><b><br /></b></span></span></div><div><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><span style="color: red;"><b>KAYNAK: <a href="http://yeniedebiyat.blogspot.com.tr/">yeniedebiyat.blogspot.com.tr</a></b></span></span></div><div><img height="200" src="http://www.hesaplikitapli.com/u/hesaplikitapli/img/c/e/k/ekoyay-ortaogretim-9-sinif-dil-ve-anlatim20130821132439.jpg" width="138" /></div></div>

9.SINIF DİL ve ANLATIM EKOYAY CEVAPLARI SAYFA 59-70

2014-2015 9. Sınıf EKOYAY Dil ve Anlatım kitabı Cevapları Ses Bilgisi ve Telaffuz (Söyleyiş)  sayfa 59-70 ■ Atatürk’ün “Nutuk” adlı kitabın...

Devamı »

TÜRKÇEDE VURGUYU KENDİNDEN ÖNCEKİ HECEYE ATAN EKLER

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"><h4 style="font-family: tahoma, verdana, arial; font-size: 14px;"><span style="background-color: white; color: red;">TÜRKÇEDE VURGUYU KENDİNDEN ÖNCEKİ HECEYE ATAN EKLER</span></h4><h4><span style="background-color: white;"><span style="font-family: Trebuchet MS, sans-serif;"><span style="color: #01052b;">Çekim eki almış kelimelerde vurgu çoğunlukla çekim eki üzerindedir. Vurgusuz bazı çekim ekleri ise vurguyu kendilerinden önceki heceye atarlar. </span><span style="color: red;">Vurguyu önceki heceye atan vurgusuz çekim ekleri aşağıda sıralanmıştır<a name="more"></a></span></span></span></h4><h4><div class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="background-color: white; margin: 0cm 0cm 0pt 32.2pt; outline: none; padding: 0px; text-align: justify; text-indent: -18pt;"><ul><li style="color: #333333; font-weight: normal; line-height: 19.6000003814697px;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-stretch: normal; line-height: normal; text-indent: -18pt;">  </span><span dir="LTR" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"></span><b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">-n vasıta hâli eki:</b><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"> </span><i style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">ba<b>ha</b>rın, <b>gü</b>zün,<b> kı</b>şın, <b>ya</b>zın.</i></li><li style="color: #333333; font-weight: normal; line-height: 19.6000003814697px;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-stretch: normal; line-height: normal; text-indent: -18pt;">  </span><span dir="LTR" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"></span><b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">-la / -le eki: <i>at</i></b><i style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">la, ba<b>bam</b>la, bı<b>çak</b>la, ço<b>cuk</b>la, ka<b>lem</b>le.</i></li><li style="color: #333333; font-weight: normal; line-height: 19.6000003814697px;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-stretch: normal; line-height: normal; text-indent: -18pt;">  </span><span dir="LTR" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"></span><b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">-ca / -ce ve bunun genişlemiş şekli –casına / -cesine eki:</b><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"> </span><i style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">a<b>çık</b>ça, <b>ben</b>ce, gü<b>zel</b>ce, <b>on</b>ca, yüz<b>ler</b>ce; al<b>çak</b>çasına, ap<b>tal</b>casına, de<b>li</b>cesine.</i></li><li style="color: #333333; font-weight: normal; line-height: 19.6000003814697px;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-stretch: normal; line-height: normal; text-indent: -18pt;">  </span><span dir="LTR" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"></span><b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">Soru eki:</b><i style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"> bil<b>di</b> mi?, öğrenecek<b>ler</b> mi? seve<b>cek</b> misiniz?;<b> An</b>kara mı?, gü<b>zel</b> mi?, ki<b>tap</b> mı?</i></li><li style="color: #333333; font-weight: normal; line-height: 19.6000003814697px;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-stretch: normal; line-height: normal; text-indent: -18pt;">  </span><span dir="LTR" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"></span><b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">-dir eki:</b><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"> </span><i style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">a<b>kıl</b>lıdır, bil<b>miş</b>tir, gele<b>cek</b>tir, ge<b>niş</b>tir, kı<b>sa</b>dır.</i></li><li style="color: #333333; font-weight: normal; line-height: 19.6000003814697px;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-stretch: normal; line-height: normal; text-indent: -18pt;">  </span><span dir="LTR" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"></span><b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">Kişi ekleri </b><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">(Birinci ve üçüncü kişi emir ekleri dışında)</span><b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">:</b><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"> </span><i style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">gele<b>ce</b>ğim, görme<b>li</b>yim, gü<b>zel</b>sin, <b>kal</b>kın, kal<b>mı</b>şsınız, o<b>tu</b>runuz, ya<b>za</b>rım, ya<b>za</b>sın, yor<b>gu</b>num.</i></li><li style="color: #333333; font-weight: normal; line-height: 19.6000003814697px;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-stretch: normal; line-height: normal; text-indent: -18pt;">  </span><span dir="LTR" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"></span><b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">-yor şimdiki zaman eki:</b><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;"> </span><i style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; line-height: 19.6000003814697px; text-indent: -18pt;">a<b>lı</b>yor, gü<b>lü</b>yor, o<b>ku</b>yor.</i></li><li><span style="color: #333333; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><span style="font-weight: normal; line-height: 19.6000003814697px;"><i><br /></i></span></span></li><li><span style="color: red; font-family: Tahoma, Calibri, Verdana, Geneva, sans-serif; font-weight: normal; line-height: 17.2199993133545px; text-align: start; text-indent: 0px;"> Olumsuzluk eki: -me, -ma (Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma, sakın.)</span></li></ul><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://2.bp.blogspot.com/-zfYSMXtz5cg/UNzBE2omC5I/AAAAAAAADng/t7CW1dzTbR4/s1600/cooltext866640846.png" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="81" src="http://2.bp.blogspot.com/-zfYSMXtz5cg/UNzBE2omC5I/AAAAAAAADng/t7CW1dzTbR4/s1600/cooltext866640846.png" width="200" /></a></div><div style="text-align: start; text-indent: 0px;"><span style="color: red; font-family: Tahoma, Calibri, Verdana, Geneva, sans-serif;"><span style="font-weight: normal; line-height: 17.2199993133545px;"><br /></span></span></div></div><div class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="background-color: white; font-weight: normal; line-height: 19.6000003814697px; margin: 0cm 0cm 0pt 32.2pt; outline: none; padding: 0px; text-align: justify; text-indent: -18pt;"><br /></div></h4></div>

TÜRKÇEDE VURGUYU KENDİNDEN ÖNCEKİ HECEYE ATAN EKLER

TÜRKÇEDE VURGUYU KENDİNDEN ÖNCEKİ HECEYE ATAN EKLER Çekim eki almış kelimelerde vurgu çoğunlukla çekim eki üzerindedir. Vurgusuz bazı çekim ...

Devamı »

BOĞUMLAMA HAKKINDA BİLGİ...

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: red; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Boğumlama ve Boğumlama Kusurları</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Boğumlama; seslerden oluşan hecelere gerekli ses değerlerini vererek bazı sesleri ve heceleri atlamadan değiştirmeden doğru, güzel ve iyi anlaşılabilecek bir' şekilde söylemektir'. Bunların yanlış kullanılması ses kusurlarını meydana getirir. <b>Boğumlama kusurları şunlardır:</b></span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><a name="more"></a><br /><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Boğumlama gecikmesi:</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Kişinin, sesleri yaşının gerektirdiği dil olgunluğu içinde artiküle edememe durumuna boğumlama gecikmesi denir'.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Ağır boğumlama:</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Bu tip boğumlama bozukluğu olanlar', heceleri gereğinden fazla uzatarak konuşurlar. Uzatma çoğunlukla bir' kelimenin bütün hecelerinde ve cümlenin de bütün kelimelerinde görülür. Dil ve konuşma bozukluğu tüllerinden en az rastlanan ağır' boğumlama, genellikle alışkanlık ve kötü örnek faktörlerine bağlıdır'. Meydana sözcüğünün ikinci hecesindeki "a" harfinin uzatılması (meydaana) örnek olarak verilebilir'.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Kekemelik</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Damaktan gelen seslerle başlayan kelimelerin ilk sesini tekrar ede ede ve güçlükle söylemektir'. Söz söylerken birden bire duraklama, çoğunlukla buna katılan yüz buruşturması ve gerilme hareketiyle hecelerin tekrarlanmasından ibarettir.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Tutukluk</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Söz söylerken bir hece üzerinde takılıp birkaç defa tekrarlanarak söylenir. Bu kusur, düşüncede kararsızlık, herhangi bir heyecan, sıkılganlık veya bir sinir bozukluğundan kaynaklanabilir.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Ekleme</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Kelime sonunda genellikle okunmayan bir' ünsüzü bir sonraki kelimenin başındaki ünlüye ekleyerek okuma.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Atlama</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Hece atlayarak konuşmadır'.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">"Kilitlemek" sözcüğünü "kitlemek", "dakika" sözcüğünü "dakka" şeklinde söylemek gibi.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Gığılama</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">"R" ünsüzünün, küçük dilin titremesiyle boğazda meydana gelmesidir.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Islıklama</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">"S" ünsüzünün şiddetini abartmaktan ileri gelir. Dil üst dişlerin iç tarafına dayanıp hava dişlerin arasından sızarsa bu yanlış ortaya çıkar.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Gevşeklik</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Bir boğumlama tembelliğinden ileri gelir. Bu bozukluğun önüne geçmek için dişler arasına bir kurşun kalemi sıkıştırıp heceleri söylerken onların iyice anlaşılmasına çalışılır. Dişler arasından kalem çekildiği zaman, boğumlama daha açık olarak anlaşılan bir' biçim alıp dil, yanaklar' ve dudaklar görevlerini yapmaya başlarlar.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Değiştirme</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Bir ünsüzün yerine başka bir ünsüzü söyleme alışkanlığı olup birçok çeşidi vardır. Sert ünsüzlerle olanına sık rastlanır: " j " yerine "z" söylemek, "ş" yerine "s" söylemek, "c" yerine "j" söylemek, "s" yerine "ş" söylemek gibi.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">"şarj" yerine "şarz", "paşam" yerine "paşam", "kucak" yerine "kujak", "sana"yerine "şana" söylenmesi bu kusura örnek gösterilebilir'.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Diğer ünsüzleri ilgilendiren değişmeler şunlardır: </span></b><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">"R"yerine "l", "merhem"yerine "melhem", "birader" yerine "bilader" söylemek gibi.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: #3366ff; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Yutma</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Genellikle içinde "h" ünsüzü bulunan kelimelerde sık görülür. "Ayhan"yerine "ayan" söylenmesi bu kusura örnek gösterilebilir.</span></div><div style="background-color: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px;"><div class="sites-embed-align-center-wrapping-off" style="clear: both; margin: 5px auto; text-align: center;"><div class="sites-embed-border-off sites-embed" style="background: none; border-color: rgb(219, 232, 236) rgb(172, 195, 203) rgb(172, 195, 203) rgb(219, 232, 236); border-style: solid; border-width: 1px; font-size: 12px; margin: 5px auto 0pt; width: 468px;"><div class="sites-embed-content sites-embed-type-adsense" style="background-image: none; border-bottom-color: rgb(219, 232, 236); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; margin: 0px; overflow: hidden; text-align: left;"><ins id="aswift_1_expand" style="background-color: transparent; border: none; display: inline-table; height: 15px; margin: 0px; padding: 0px; position: relative; visibility: visible; width: 468px;"><ins id="aswift_1_anchor" style="background-color: transparent; border: none; display: block; height: 15px; margin: 0px; padding: 0px; position: relative; visibility: visible; width: 468px;"><iframe allowfullscreen="true" allowtransparency="true" frameborder="0" height="15" hspace="0" id="aswift_1" marginheight="0" marginwidth="0" name="aswift_1" scrolling="no" style="left: 0px; position: absolute; top: 0px;" vspace="0" width="468"></iframe></ins></ins></div></div></div><img border="0" height="230" src="http://www.diledebiyat.net/_/rsrc/1285503595859/dil-ve-anlatim-dersi/9-sinif-dil-ve-anlatim-dersi-konu-anlatimlari-ve-etkinlik-ornekleri/9-sinif-dil-ve-anlatim-dersi-bogumlama-konusu/bogumlama-kusurlar%C4%B1.gif?height=230&width=557" width="557" /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><b><span style="color: red; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Aynı Sesin veya Çıkış Yeri Bakımından Birbirine Yakın Seslerin Tekrarının Telaffuzu Etkilemesi</span></b></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">İnsan gırtlağının aynı veya yakın kaynaklarından çıkan seslerin bir sözcükte veya yakın sözcüklerde kullanılması telaffuz kusuruna neden olur.</span></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><br /></div><div style="background: white; color: #2b1e1b; font-family: Georgia, serif; font-size: 13px; line-height: 24px; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify;"><span style="color: black; font-family: Georgia; font-size: 11pt;">Tekerlemeleri oluşturan ses değerlerine bakıldığında gırtlağın aynı ya da yakın yerinden çıkan seslerin çoğunlukta olduğu görülür. Bu nedenle tekerlemeleri telaffuz etmek hep zor olmuştur.</span></div></div>

BOĞUMLAMA HAKKINDA BİLGİ...

Boğumlama ve Boğumlama Kusurları Boğumlama; seslerden oluşan hecelere gerekli ses değerlerini vererek bazı sesleri ve heceleri atlamadan değ...

Devamı »